Luidspreker kraakt of bromt na water? Zo krijg je hem weer helder

Waarom je speaker nu ineens kraakt

Een telefoonluidspreker maakt geluid door een piepklein membraan heel snel te laten trillen. Zolang dat membraan vrij kan bewegen door lucht, klinkt alles helder. Komt er een druppeltje water tussen, dan trilt het membraan tegen dat laagje vocht aan in plaats van tegen lucht, en dat hoor je terug als een kraak, een brom of een soort rammelend, vervormd geluidje.

Het goede nieuws: dit is meestal een tijdelijk mechanisch probleempje en geen kortsluiting. Zodra het water zijn weg naar buiten vindt, verdwijnt de vervorming vaak vanzelf en klinkt je speaker weer zoals voorheen.

Eerst even testen: kraakt het, en klaart het daarna op?

Voor je iets onderneemt, is het handig om te weten waar je precies mee te maken hebt. Speel een liedje of een simpele toon af op redelijk volume en luister goed. Kraakt of bromt het geluid vooral bij lage tonen of bij een bepaald volume, en wordt het beter als je de telefoon een beetje kantelt of zachtjes beweegt? Dat wijst sterk op vocht dat nog ergens ronddwaalt, en niet op permanente schade.

Kraakt het juist bij elk volume en op dezelfde manier, ongeacht hoe je de telefoon vasthoudt, dan kan het ook gewoon vuil of stof zijn dat al langer op het rooster zat. In beide gevallen helpt de aanpak hieronder.

Zo krijg je het vocht uit de luidspreker

De truc is om het laatste restje water actief naar buiten te laten bewegen in plaats van te wachten tot het vanzelf verdampt. Houd de telefoon met de speaker naar beneden gericht, zet het volume flink open en laat een geluid spelen: de trillingen van het membraan helpen de druppel als het ware naar de opening te duwen, waar de zwaartekracht de rest doet.

Koppel voordat je begint wel eerst je oordopjes, AirPods of Bluetooth-speaker los, zodat het geluid echt via de telefoon zelf naar buiten komt en niet omgeleid wordt.

Hiervoor is Eject Pro gemaakt: de app is gratis, volledig zonder advertenties, en speelt speciaal afgestemde frequenties af die precies zijn ontworpen om water uit speakers, microfoons en oordopjes te laten trillen. Kies de eject-cyclus, houd de telefoon speaker-omlaag en laat de app een paar keer achter elkaar draaien. Test na elke cyclus even opnieuw of het kraken al minder wordt.

Denk ook aan stof en pluis, niet alleen water

Niet elk gekraak komt van vocht. Een luidsprekerrooster verzamelt over tijd ook stof, zand of pluis uit je zak, en dat geeft precies hetzelfde soort brommend of rammelend geluid omdat het membraan er tegenaan schuurt. Na een nat moment is het rooster vaak ook wat vuiler geworden, dus een voorzichtige reiniging kan net dat laatste beetje verschil maken.

• Borstel het rooster heel licht af met een schone, droge, zachte tandenborstel of make-upborsteltje.
• Klop de telefoon zachtjes met de speaker omlaag tegen je handpalm om los vuil eruit te laten vallen.
• Gebruik geen scherpe voorwerpen en druk nergens hard op, het gaat om lichtjes losmaken, niet om schrobben.

Wat je beter niet doet

Bij vochtschade doen de hardnekkigste fabeltjes de ronde, en die kunnen meer kwaad dan goed doen.

• Geen rijst: rijst trekt vocht niet effectief genoeg aan, en de korrels of het stof ervan kunnen juist in poorten en speakergaatjes terechtkomen.
• Geen föhn, kachel of andere warmtebron: hitte kan onderdelen binnenin beschadigen en zorgt er soms voor dat vocht juist dieper naar binnen trekt in plaats van eruit.
• Prik of duw niets in het speakerrooster met een naald, pen of paperclip, daarmee beschadig je het membraan sneller dan dat je vocht verwijdert.
• Laad de telefoon niet op zolang hij nog vochtig aanvoelt of het geluid nog niet helder is; wacht tot alles echt droog is voor je de kabel aansluit.
• Zet oordopjes of AirPods bij het testen op een gematigd volume, niet keihard, zeker niet vlak bij je oor.

Geef het geheel na de sound-cycli ook gewoon wat extra tijd. Leg de telefoon rechtop, met de speaker iets naar beneden, op een droge en goed geventileerde plek, en test na een paar uur nog eens.

Wanneer je toch naar een reparateur moet

Blijft de speaker duidelijk kraken of vervormd klinken nadat je hem grondig hebt laten drogen en meerdere eject-cycli hebt gedraaid, dan is dat een signaal dat er meer aan de hand is dan een simpel druppeltje vocht. Mogelijk is er corrosie ontstaan of is het membraan zelf beschadigd, en dat los je niet meer op met drogen alleen.

Is het toestel in aanraking gekomen met zout water of zwembadwater, wees dan extra voorzichtig: zout en chloor zijn veel agressiever voor elektronica dan gewoon leidingwater en kunnen op termijn corrosie veroorzaken, ook als het geluid nu al beter lijkt. Laat het toestel in dat geval preventief nakijken bij een erkende reparateur of de Apple Store, ook als het kraken al is afgenomen.