Loa và mic điện thoại bị bụi: cách làm sạch an toàn tại nhà

Làm sao biết là bụi chứ không phải nước

Nước và bụi gây ra triệu chứng khá giống nhau là âm thanh nghẹt, rè hoặc nhỏ đi, nhưng cách xử lý lại khác nhau nên cần phân biệt trước khi bắt tay vào làm.

• Nếu máy vừa bị rơi xuống nước, đổ nước lên, hoặc dính mồ hôi nhiều, hãy nghĩ đến nguyên nhân là nước trước.
• Nếu bạn hay để điện thoại trong túi quần, balo, túi cát, công trường hoặc phòng có nhiều bụi vải, xơ sợi thì khả năng cao là bụi khô.
• Bụi thường khiến âm thanh nghe như bị bóp nghẹt đều đều, không thay đổi theo thời gian, trong khi nước có thể gây ra tiếng lẹt xẹt hoặc kêu to nhỏ thất thường lúc mới dính.
• Soi đèn pin nghiêng một góc vào lỗ loa hoặc lỗ mic, nếu thấy có mảng xám hoặc xơ vải bám ở miệng lỗ thì gần như chắc chắn là bụi.

Nếu nghi ngờ là nước biển, nước hồ bơi hoặc nước có hóa chất, tốt nhất nên mang máy đến trung tâm bảo hành hoặc thợ sửa chuyên nghiệp kiểm tra, vì loại nước này có thể để lại cặn ăn mòn linh kiện mà mắt thường khó thấy hết.

Chuẩn bị trước khi vệ sinh

Việc chuẩn bị đúng dụng cụ giúp bạn làm sạch hiệu quả mà không lo gây xước hay đẩy bụi vào sâu hơn.

• Một bàn chải đánh răng cũ đã khô hoàn toàn, lông mềm, hoặc một cây cọ vẽ nhỏ.
• Một đoạn băng dính trong hoặc băng dính giấy có độ dính vừa phải.
• Đất sét hút bụi tái sử dụng dạng dẻo (loại hay dùng lau bàn phím) nếu có.
• Một chỗ có ánh sáng tốt, tốt nhất là ánh sáng ban ngày hoặc đèn bàn chiếu thẳng vào khe loa.
• Tắt nguồn hoặc ít nhất khóa màn hình điện thoại để tránh chạm nhầm trong lúc thao tác.

Các bước làm sạch nhẹ nhàng bằng tay

Nguyên tắc xuyên suốt là luôn nhẹ tay, đi từ nhẹ đến mạnh dần, và dừng lại ngay khi thấy ổn chứ không cần cố làm sạch tuyệt đối trong một lần.

• Giữ điện thoại nghiêng khoảng 45 độ để bụi có xu hướng rơi ra ngoài thay vì rơi sâu vào trong.
• Dùng đầu lông bàn chải khô quét nhẹ theo một chiều dọc khe loa, không ấn mạnh hay chà đi chà lại.
• Nếu còn xơ vải bám lại, dán nhẹ một miếng băng dính lên bề mặt lưới loa, ấn hờ rồi bóc ra để lớp keo kéo bụi lên theo.
• Với đất sét hút bụi, chỉ cần chấm nhẹ bề mặt đất sét lên lưới loa và mic, không nhồi hay ấn sâu để đất sét không lọt vào khe.

Dùng sóng âm để đánh bật bụi mịn còn sót lại

Sau khi làm sạch phần bụi thô bằng tay, vẫn còn những hạt bụi rất mịn nằm sâu trong lưới loa mà bàn chải hay băng dính không chạm tới được. Đây là lúc rung động tần số cao phát huy tác dụng.

Khi phát một dải âm thanh được tinh chỉnh đúng tần số, màng loa sẽ rung lên với biên độ nhỏ nhưng đủ để làm các hạt bụi mịn bong ra khỏi lưới và rơi ra ngoài theo trọng lực, tương tự cách âm thanh vẫn dùng để đẩy nước ra khỏi loa. Đây chính là cơ chế mà chu trình vệ sinh của Eject Pro sử dụng, ứng dụng miễn phí và không quảng cáo, phát ra tần số đã được tinh chỉnh để rung nhẹ lưới loa.

Khi chạy chu trình này, hãy để điện thoại nằm nghiêng trên mặt phẳng cứng, không đặt trong túi vải hay ốp dày, để bụi có đường thoát ra ngoài dễ dàng. Nếu bạn đang dùng tai nghe hoặc AirPods, chỉ nên chỉnh âm lượng ở mức vừa phải khi đưa gần tai, tránh mở quá to gây khó chịu hoặc ù tai.

Những điều tuyệt đối không nên làm

Một số cách xử lý truyền miệng nghe có vẻ hợp lý nhưng thực chất có thể khiến tình trạng tệ hơn hoặc làm hỏng máy vĩnh viễn.

• Không dùng kim, tăm, ghim SIM hay bất kỳ vật nhọn nào chọc vào lưới loa hoặc mic, vì màng loa bên trong rất mỏng và dễ bị thủng, rách vĩnh viễn.
• Không xịt bình khí nén thẳng vào lỗ loa hoặc mic, luồng khí áp lực cao có thể đẩy bụi vào sâu hơn thay vì ra ngoài, hoặc làm biến dạng màng loa.
• Không nhỏ bất kỳ loại chất lỏng nào vào loa hoặc mic, kể cả nước rửa tay, cồn hay dung dịch vệ sinh, vì đây là bụi khô chứ không phải vết bẩn cần hòa tan.
• Ngâm gạo không giúp hút bụi ra khỏi lưới loa, cách này chỉ có tác dụng hạn chế với hơi ẩm chứ không xử lý được bụi và xơ vải bám cơ học.
• Không dùng máy sấy tóc hơ nóng vào loa hay mic, nhiệt độ cao có thể làm chảy keo dán linh kiện hoặc giãn nở không đều giữa các lớp vật liệu bên trong.

Duy trì loa và mic luôn sạch về lâu dài

Vệ sinh một lần sẽ giải quyết được vấn đề trước mắt, nhưng để loa và mic không bị bụi bám trở lại, một vài thói quen nhỏ hằng ngày sẽ giúp ích rất nhiều.

• Hạn chế để điện thoại trực tiếp trong túi quần jean, túi vải bố hoặc balo đựng đồ công trường vốn có nhiều xơ vải và cát bụi.
• Dùng ốp lưng có viền che bớt mép loa và mic, vừa chống trầy vừa giảm bụi lọt vào khe hở.
• Tránh đặt điện thoại úp mặt loa xuống bàn hoặc giường có nhiều bụi vải, lông thú cưng.
• Dành khoảng vài phút mỗi hai đến ba tuần để quét nhẹ bằng bàn chải khô hoặc chạy một chu trình rung làm sạch, coi đây như một thói quen bảo dưỡng định kỳ giống lau màn hình vậy.